Ze noemde het kindermishandeling. In een teambespreking. Ten overstaan van iedereen.
Het ging over een kind dat misschien te weinig aandacht kreeg van een collega. Misschien. Maar zo klonk het niet. Het klonk als een aanklacht.
De collega over wie het ging zei niets. De anderen ook niet. Niet omdat ze het ermee eens waren. Maar omdat niemand wist hoe je iets terugzegt tegen iemand die zo spreekt. Tegen iemand die altijd aanwezig is — met haar mening, met haar vinger, met haar blik.
Na de vergadering liepen mensen zwijgend de gang op.
Dit is wat wij psychosociale onveiligheid noemen. Niet een incident. Niet een klacht. Gewoon een sfeer die zich heeft vastgezet. Waarin mensen niet meer vrijuit zeggen wat ze denken, vergaderingen zwaarder wegen dan ze zouden moeten. Waarin iemand die hard werkt, thuiskomt met een gevoel dat ze iets fout heeft gedaan, zonder precies te weten wat.
PSA — psychosociale arbeidsbelasting — klinkt als een term uit een beleidsdocument. Maar dit is wat het in de praktijk betekent. Niet altijd luid. Vaak juist stil.
Wat helpt, is niet een protocol. Niet een gesprek met de directeur. Niet een werkgroep die een plan van aanpak schrijft.
Wat helpt, is dat een team samen kan zien wat er speelt. Dat er een plek is waar het gezegd mag worden, niet als aanklacht, maar als feit. Dat de stilte na een vergadering niet het laatste woord heeft.
Daar beginnen wij. Niet met theorie. Maar met een dag waarop het team samen staat, beweegt en eindelijk zegt wat al lang speelt.